BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

                            BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

 

Bilimin gelişimi açısından en büyük unsurlardan biri de bilimsel araştırmadır. Bilimsel araştırma yapan kişi ve kişiler var olan, süre gelen ve var olması öngörülen bilimsel ve teknolojik gelişimleri birbirleriyle ilişkilendirerek ortaya çıkan sonuçları varsayımsal düzeyden bilimsel yasalaşmaya doğru götürmeyi hedef alır. Belirli bilimsel konular üzerinde tümevarım veya tümdengelim anlayışı içerisinde verileri toplayıp onları analiz ederek bilimsel bir sonuca ulaşma işi, tüm bilimler açısından onları iyiye götürmeye ve geliştirmeye olanak sağlar. Bu yazıda söz konusu araştırmanın yöntemleri anlatılmaya çalışılacaktır.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri

Bilimsel Araştırma; bilimsel bir olay, olgu veya konu ile ilgili olarak bilinmezleri ortadan kaldırmak veya var olan sorunlara çözüm bulmak gayesiyle bilimsel araştırma yöntemleri kullanılarak dataların(veri) toplanıp analiz edilmesi, bu çözümleme sonrası bilimsel olarak yorumlanması ve bir sonuca ulaşılmasını ifade eder.

Bilimsel Araştırma Yaklaşımları

Nicel Araştırma veya quantitative research, araştırma konusu olay, olgu veya durumları ölçen, yinelenebilir olarak gözlemleyen ve objektif bir biçimde sayısal verilere dayanarak araştıran bir yaklaşımdır.

Nitel Araştırma veya qualitative research, bireylerin öznel algı, duygu ve düşüncelerinden hareketle, gözlemleme faaliyeti, mülakat, röportaj  gibi doğrudan bilgi alımı veya belgelerin incelenmesi yoluyla yapılan bilimsel araştırma yaklaşımıdır.

Bu iki yaklaşım arasında bazı ayrımlar bulunmaktadır. Şöyle ki;

Nitel araştırma yaklaşımı Ne için ve Nasıl sorularını yanıtlamaya çalışır. Nicel araştırma yaklaşımı ise sürenin, tutarın, devamlılığın ve yaygınlık durumunun sayısal karşılığını arar. Bunun yanı sıra, nicel araştırma, araştırma konusuna yüzeysel ve genel bir açıdan yaklaşırken nitel araştırma ise olayın özüne, derinine inmektedir. Ayrıca bu iki yaklaşımın teknik açıdan birçok ayrımı olmakla birlikte nicel araştırmada araştırma yapan kişi bütünüyle nesnel ve yansız bir biçimde çalışmasını sonlandırırken nitel araştırmada, araştırmayı yapan kişi bütün varlığıyla olay ve olguların içinde bir birey olarak durmakta ve öznellik boyutu araştırmayı adeta kapsamaktadır.

Bilimsel araştırma yapma eylemi sıradan bir olayın incelenmesi veya gözlemlenmesi gibi basite indirgenebilecek bir konu değildir. Bilimsel araştırma yapmak için bilgi, bilim, etik gibi olguların bilinip içselleştirilmesi gerekmektedir. Bunun için yeterli bir eğitim düzeyi ve araştırma konusu genelinde bir uzmanlaşma durumu olmalıdır. Bunların yanı sıra bilimsel araştırma bir plan-program çerçevesinde düzenli ve sistemli olarak yapılmalıdır. Böylece ulaşılması amaç edilen sonuç en iyi biçimde ortaya çıkacaktır. Araştırmacı, bu plan-program doğrultusunda önce araştırma yapacağı konuyu belirlemelidir. Sonrasında belirlediği konuyu, teknik olarak 'problemi' tanımlamalıdır.

Araştırmacı, tanımlamadan sonra ayrı ve ayrık görüşlere yer veren geniş bir kaynak taraması yapmalı ve ulaşılan bilgileri konunun özüyle ilişkilendirecek biçimde süzgeçten geçirerek bir araya getirmelidir. Araştırmacı, araştırmanın hipotezlerini de ortaya koymalı ve araştırmada izlenecek yöntemleri belirlemelidir.

Hipotez veya varsayım, doğruluğu ispatlanmamış önermelerdir. Araştırmacı, deney, gözlem vb. yollarla konuya ilişkin değişik unsurların birbirleriyle olan ilişkisini sınar. Araştırmada izlenecek yöntem ise belirlenen modele göre dataların toplanması ve yorumlanmasını belirtir. Yöntem araştırma için oldukça önemli bir unsurdur.

Araştırma konusuna ve araştırmacının inisiyatifine göre deneysel, gözlemsel, istatistiksel verilerine dayanan, mülakat veya anket gibi  yollar bilimsel araştırmalarda kullanılacak yöntemlerin başında gelmektedir. Burada 'evren' ve 'örneklem' kavramları önem arz eder. Evren, araştırma konusunun çalışma alanının genelleştirilmiş halidir. Örneklem ise evrenin alt kümesi olup onun içinde yer alan belirli koşullar uyarınca belirtilmiş ve seçilmiş evrenin içinde sınırlandırılmış bir topluluktur.

Yukarıda yazılı işlemler gerçekleştirildikten sonra veriler bir araya getirilir. Bu aşamalardan sonra toplanan veriler analiz edilir(çözümlenir) ve hipotezler kurulur. Bilimsel araştırma sürecinin son aşamasını ise bir sonuca ulaşarak bulguların raporlanması evresi oluşturmaktadır.

Raporlama evresinde özellikle bilimsel etik konusu önem taşımaktadır. Araştırmacı, ortaya koyduğu çalışmada etik kurallara uygun davranmalı olabildiğince özgün bir eser meydana getirmelidir. Bilim dünyasınca kabul edilebilir kaynaklardan yararlanmalı ve bu kaynakları çalışmasında belirtmeli etik olmayan eylem ve işlemlerden uzak durmalıdır. Tüm bu süreç tamamlandığında artık araştırmacı bilimselliği olan bir konuda yaptığı bilimsel araştırmasını sonuçlandırmış ve bilim dünyasına bir değer katmış olur.